St Peris, Nant Peris

Ynglŷn â'r eglwys

Mae eglwys hynafol Sant Peris wedi'i lleoli'n llythrennol yng nghysgod Yr Wyddfa. Wedi'i rhestru'n Radd 2*, mae'n dyddio'n bennaf o'r 14eg ganrif ond, fel Eglwys Sant Deiniol, mae pwysigrwydd y safle ar gyfer addoliad Cristnogol yn dyddio'n ôl i Oes y Seintiau a'i sefydlu gan Peris, mab tywysog Cymreig o'r 6ed ganrif. Mae'r fynwent yn cynnwys nifer o feddau'r rhai a fu farw yn y mynyddoedd, tra bod Tîm Achub Mynydd Llanberis yn gweithredu o hen neuadd yr eglwys drws nesaf.

Ymweld â'r eglwys

Mae'r eglwys ar agor i ymwelwyr bob dydd.

Rydym yn cyfarfod am Gymun am 11yb ar yr ail Sul o'r mis, gyda gwasanaeth ychwanegol o Foreol Weddi ar y pedwerydd Sul yn ystod yr haf. Rydym hefyd yn ymgynnull am Foreol Weddi syml ar ddydd Mercher am 9.30yb, pan fyddwn yn cynnig y gweddïau a adawyd gan ymwelwyr yn Sant Padarn a Sant Peris yn ystod yr wythnos. Mae'r gwasanaethau'n ddwyieithog.

Ychydig o hanes

Y rhan hynaf o'r eglwys yw corff yr eglwys, ac yna'r trawstiau to a'r 'rood screen' o'r 15fed ganrif, a enwyd ar ôl cerflun pren Crist ar y groes ('rood', Hen Saesneg) a fyddai wedi'i haddurno ar un adeg. Symudwyd y sgrin hon o flaen yr eglwys i'r pen gorllewinol yn ystod gwaith adfer diweddarach ac ar un adeg roedd ganddi oriel uwchben, lle mae cerddorion o bosibl wedi chwarae. Mae'r pen dwyreiniol, gyda'i dri lle ar gyfer allorau, yn anarferol iawn ar gyfer eglwys bentref bach ac yn awgrymu faint o bererinion fyddai wedi ymweld yn y gorffennol. Gellir gweld ffynnon Sant Peris o hyd ond mae ei lleoliad bellach ar dir preifat.